Ar ôl wythnos brysur yn Y Ganolfan Groeso ar faes Eisteddod yr Urdd ym Maldwyn, Beryl Vaughan sy’n Ateb y Galw i Cymru Fyw yr wythnos yma.
Beryl o Lanerfyl oedd cadeirydd pwyllgor cyllid yr ŵyl.
Beth yw eich atgof cyntaf?
Fy nhaid yn rhoi tedi bêr i mi. O’n i yn rhyw bedair oed a dyna’r unig dedi gefais i ‘rioed.
Beth yw eich hoff le yng Nghymru a pham?
Tal-y-llyn o ochr Cader Idris
Dwi wedi cal fy magu yn Nhal-y-llyn a dyna fy hoff le, mae’n rhaid i mi gyfadda’.
Mae o’n le anhygoel a phan fydda i’n dŵad adra i weld fy nwy chwaer sy’n byw ym Mryn-crug fydda i’n dŵad lawr dros y bwlch a does ‘na ddim golygfa debyg iddi yn nunlla.
Dwi wedi cerdded gymaint o gwmpas Llyn Mwyngil gan gynnwys ei gerdded o pan rewodd o drosodd yn y flwyddyn 1963.
Beth yw’r noson orau i chi ei chael erioed?
Mae’n debyg mai’r noson orau fysa noson fy mharti priodas i.
Ddaru ni gael noson a hanner; oedd ein brecwast ni mewn lle o’r enw Trefeddian yn Aberdyfi.
Disgrifiwch eich hyn mewn tri gair
Brwdfrydig, cadarnhaol, maddeugar.
Pa ddigwyddiad yn eich bywyd sydd o hyd yn gwneud i chi wenu neu chwerthin wrth feddwl ‘nôl?
Mi oedd fy Nhad yn ‘sgwennu rhyw ddramau bach ac oedd o wedi ‘sgwennu drama i’r teulu mae’n debyg, ac o’n i’n rhyw 3-4 oed.
Yn rwla yn y ddrama oedd ‘na ddarn Saesneg; ‘If you lose the morning you lose the day’ ac o’n i o hyd yn mynnu dweud ‘If you lose the day you lose the morning’, a phan fydda i’n meddwl amdano fo dwi’n gwenu o hyd.
Mae gen i ryw frith gof o Nain yn ei ailadrodd o hyd ac o hyd. Dwi’n meddwl mai dyna pam dwin ei gofio fo… a dwi isio chwerthin ‘wan!
Beth oedd y digwyddiad a gododd y mwyaf o gywilydd arnoch chi erioed?
Pan o’n i’n beirniadu yn yr adran llên mewn eisteddfodau lleol roedd ‘na rai ohonyn nhw yn cystadlu ac yn rhoi penillion i mewn.
Roedd yna rai yn hileriys a dweud y gwir, a rhai eraill… wel o’n i’n meddwl ‘Haleliwia, fi ydy honna!’
Oeddan nhw yn fy ‘nabod i yn rhy dda o lawer drwy ddweud rai petha’, ond doedd o ddim bwys gen i.
Mae gen i groen fel eliffant ond mi oedd o’n codi cywilydd arna i!
Pryd oedd y tro diwethaf i chi grio?
Dwi wedi crio o lawenydd yn ‘steddfod y sir pan oedd y wyres fach yn canu.
Mi ganodd hi gydag arddeliad. Dyna’r dagrau dwytha a dagrau o lawenydd oedd rheiny.
Oes gennych chi unrhyw arferion drwg?
Oes, dwi’n berson byr fy amynedd weithiau a dwi’n berson sy’n mynd i ormod o hwyl efo rhai pethau (os dwi’n credu yn angerddol yn rhywbeth).
Os ydw i’n gwrthwynebu rhyw fater o bwys, dwi’n ei erbyn o’n gacwn a mi siarada i amdano fo tan fasa’r gwartheg yn dod adra.
Dwi’n gweithio fy hun i fyny a dwi’n teimlo weithia’ y basa’n well taswn ni’n peidio.
Beth yw eich hoff lyfr, ffilm neu albym a pham?
Faswn i’n dweud mai y ffilm orau ydy The Sound of Music a dwi’n dal i’w mwynhau hi.
Ges i’r cyfla i fynd i weld y sioe yn Llundain pan oedd Julie Andrews drosodd a dwi wedi gweld y ffilm niferoedd o weithiau.
Ac wrth gwrs, mae hi ymlaen adag dolig a phan fydda i’n ei gwylio hi, mae hi fel newydd i mi bob tro.
Byw neu farw, gyda phwy fyddech chi’n cael diod a pham?
Faswn i wrth fy modd taswn i wedi cael cyfle i gael diod neu beth bynnag efo Nelson Mandela.
Oedd gen i feddwl mawr ohono fo. Dwi wedi bod i Dde Affrica ac wedi gweld lle cafodd o ei garcharu am yr holl amsar.
Dywedwch rywbeth amdanoch chi eich hun nad oes yna lawer o bobl yn ei wybod.
Dwi’n ddipyn o gasglwr. Dwi’n ofnadwy am greiriau ac am hel petha’.
Fydda i’n hel unrhyw beth sy’n mynd â fy sylw i. O’n i’n ofnadwy am hel hen betha’.
Mae gen i lot o glust-dlysau… llawer gormod ohonyn nhw. Fydda i’n meddwl weithia’, ‘i be?’, ond dyna fo! Dwi’n licio pethau felly.
Ar eich diwrnod olaf ar y blaned, beth fyddech chi’n ei wneud?
Dwi’n meddwl mai be faswn i’n ei wneud ydy diolch i ’Ngwaredwr am gael byw gyhyd. Mae gen i ffydd mawr.
Pa lun sy’n bwysig i chi a pham?
Llun teulu. Mae’r teulu yn bwysig iawn i fi. Mae gen i un ŵyr ac un wyres a dwi’n hynod o lwcus, dy’n nhw ond yn byw rhyw ddwy filltir i ffwrdd ar ffarm i fyny’r ffordd.
Dwi’n gweld lot arnyn nhw a ’dan ni’n dod ymlaen yn dda fel teulu ac yn griw hapus iawn pan fyddwn ni efo’n gilydd.
O’r chwith: John (gŵr Beryl), Sarah (ei merch), Beryl, Ben (ei mab yng nghyfraith) Mari (ei merch yng nghyfraith) ac Edward (ei mab)
Petasech chi’n gallu bod yn rhywun arall am ddiwrnod, pwy fyddai ef/hi?
J.O. Roberts – dyna un o’n arwyr mwyaf achos bo’ fi yn ymddiddori yn y byd llefaru ac wedi ennill yn y Genedlaethol.
Hefyd mi wnaeth y plant, Edward a Sarah actio gyda J.O yn y gyfres deledu, Lleifior. J.O oedd eu taid nhw yn y gyfres a ddaru ni gadw mewn cysylltiad hefo fo wedyn.
Taswn i ond yn meddu ar lais fel J.O. Oedd o’n ŵr bonheddig.
